شانه یخ زده یا شانه منجمد باعث درد و گرفتگی در شانه می شود. در بیماری شانه منجمد با گذشت زمان، حرکت شانه دشوار خواهد شد. بعد از دوره افزایش وخامت علائم، شانه یخ زده معمولا بهتر می شود. اما امکان دارد بهبود کامل  تا 3 سال به طول بیانجامد. فیزیوتراپی با تمرکز بر انعطاف شانه درمان اولیه برای شانه یخ زده است.

شانه یخ زده معمولا برای افراد میان 40 تا 60 سال اتفاق می افتد. زنان بیش از مردان به این بیماری مبتلا میشوند. همچنین احتمال وقوع آن در افراد دیابتی بیشتر است. در این مقاله دکتر کوشان، فوق تخصص جراحی شانه و دست درباره این بیماری توضیحات لازم را خواهند داد. لطفا تا پایان مطلب با ما همراه باشید.

شانه یخ زده

آناتومی شانه

پیش از آنکه به سراغ اطلاعات بیشتر درباره شانه یخ زده برویم، بیایید کمی با آناتومی شانه آشنا شویم. شانه مفصلی کروی گودالی است که از سه استخوان تشکیل می شود: استخوان بازو، استخوان کتف و ترقوه. بخش فوقانی استخوان بازو داخل کاسه کم عمق داخل استخوان کتف می افتد. بافت نیرومند متصل کننده ایی به نام کپسول شانه، این مفصل را احاطه می کند. برای کمک به حرکت آسان شانه، مایع  زلالی در کپسول و مفصل شانه ترشح می شود.

شانه یخ زده چیست؟

در شانه یخ زده، کپسول شانه ضخیم میشود. سپس گرفتگی پیدا میکند. در نتیجه حرکت شانه مشکل خواهد شد. دسته های ضخیم بافت به نام چسبندگی غیر عادی به وجود می آیند. در مفصل در بیشتر موارد مایع زلالی کمتری دیده می شود. نشانه های اصلی این حالت، درد شدید و عدم حرکت شانه است؛ چه با تلاش شخص یا با کمک شخص دیگری. این حالت در سه قدم رخ می دهد:

یخ زدن شانه

در مرحله “یخ زدن”، درد به آهستگی افزایش پیدا می کند. با بدتر شدن درد، بازه حرکت شانه کاهش می یابد. یخ زدن معمولا  هفته 6 تا 9 ماه طول می کشد.

یخ زدگی

علائم یخ زدگی می توانند در این مرحله بهبود یابند، اما درد باقی می ماند. در طول 4 تا 6 ماه مرحله “یخ زدگی”، اعمال روزمره می توانند برای بیمار دشوار شوند.

باز شدن یخ

در طول مرحله “باز شدن یخ” بازه حرکت شانه به آهستگی بهتر می شود. بازگشت کامل یا نزدیک به کامل نیرو و حرکت شانه معمولا 6 ماه تا 2 سال به طول می انجامد.

علت بیماری شانه یخ زده چیست؟

دلایل به وجود آمدن شانه یخ زده هنوز به صورت کامل مشخص نشده اند. هنوز رابطه مشخصی به بازوی غالب یا عملکرد بازو مشاهده نشده. چند فاکتور می توانند خطر بروز این بیماری را افزایش دهد:

دیابت

شانه یخ زده در افراد مبتلا به دیابت بیشتر مشاهده می شود. دلیل رابطه بین این دو نامشخص است. بعلاوه، بیماران دیابتی دارای شانه منجمد درد بیشتری دارند. در واقع این بیماران مدت زمان بیشتری برای ” باز شدن یخ ” نیاز دارند.

بی حرکتی

شانه یخ زده می تواند بعد از عمل جراحی شانه، شکستگی یا دیگر آسیب دیدگی ها رخ دهد. توصیه حرکت دادن شانه بعد از آسیب دیدگی یا جراحی یکی از راه های پیش گیری از شانه یخ زده است.

بیماری های دیگر

بعضی از مشکلات سلامتی همراه با یخ زدگی شانه شامل کم کاری تیروئید، پرکاری تیروئید، بیماری پارکینسون و بیماری قلبی می شود: بیماری های شانه شبکه آموزش

علائم شانه منجمد

درد شانه یخ زده معمولا کم است. این درد معمولا در اوایل دوره بیماری و در زمان حرکت بازو بدتر است. این درد معمولا در نواحی بیرونی شانه و گاهی در ناحیه فوقانی بازو رخ می دهد. پزشک با معاینه فیزیکی و انجام آزمایش شرایط بیمار مشکوک را پیدا خواهد کرد. در واقع بعد از گفت و گو با پزشک درباره علائم و سابقه طبی، پزشک شانه بیمار را معاینه می کند.

دکتر فوق تخصص، شانه را با مراقبت به تمام جهات حرکت میدهد تا محدود بودن حرکت شانه و وجود درد در زمان حرکت را بررسی کند. بازه حرکت تحمیلی حالتی است که شخص دیگری شانه را حرکت میدهد. پزشک، بازه حرکتی تحمیلی را با بازه حرکتی اختیاری شانه مقایسه میکند. بازه حرکت اختیاری افراد دچار یخ زدگی شانه بازه حرکتی تحمیلی و اختیاری محدودی دارند.

آزمایش ها

برای تشخیص این بیماری پزشک یک سری آزمایشات را انجام میدهد. این آزمایشات شامل عکس و معاینه فیزیکی بیمار است.

ایکس-ری

تصاویر اکس-ری می تواند مشکلات دیگر شانه مانند آرتروز را مشخص کند. ام آر آی و الترا ساند. این آزمایش ها می توانند تصاویر بهتری از بافت نرم به دست بیاورند. ولی برای شانه منجمد توصیه نمی شوند. گرچه می توانند برای مشخص کردن مشکلات دیگر شانه سودمند باشند.

درمان

معمولا این بیماری با گذشت زمان و تحت نر پزشک بهبود می یابد. اما این بهبودی ممکن است تا سه سال طول بکشد. تمرکز درمان، کنترل درد و بازیابی حرکت و قدرت از طریق تن درمانی می باشد.

درمان بدون جراحی شانه یخ زده

بیشتر بیماران داران یخ زدگی شانه با درمان های نسبتا ساده می توانند درد را کنترل کرده و حرکت سابق را دوباره به دست بیاورند. داروهای غیر استرویدی و ضد التهابی. داروهایی مانند آسپرین و ایبوپروفن درد و التهاب را کاهش می دهند.

تزریق استروید

کریسون داروی ضد التهابی قدرتمندی است که مستقیما به مفصل شانه تزریق می شود.

 اتساع هیدروس

اگر درد بیمار با دیگر متودهای غیرجراحی برطرف نشود، پزشک می تواند اتساع هیدروس را پیشنهاد کند. این پروسه شامل تزریق مقدار زیادی مایع استریل به مفصل شانه می شود تا  کپسول مفصل شانه بزرگتر شود و کش بیاید. اتساع هیدروس توسط رادیولوژیستی انجام می شود.

فیزیوتراپی

تمرین های خاصی به بازیابی حرکت شانه کمک می کنند. این حرکات می توانند تحت نظر تراپیست تن درمانی یا از طریق برنامه های خانگی انجام شوند. این درمان شامل کشش یا ورزش های بازه حرکتی شانه می شود. گاهی گرما می تواند برای شل کردن شانه قبل از کشش استفاده شود. بخش زیر شامل چند نمونه از نرمش های پیشنهادی می شود.

چرخش بیرونی: بین چهارچوب در ایستاده و بازوی بیمار را از آرنچ به اندازه 90 درجه به سمت در بچرخانید. دست را ثابت نگاه داشته و بدن را بچرخانید. سی ثانیه صبر کنید. بعد از کمی استراحت نرمش را تکرار کنید.

خمش رو به جلو: به پشت خوابیده و پاها را دراز کنید. از بازوی سالم برای کشش بازوی بیمار به بالای سر استفاده کنید. این روند را تا زمانی که بیمار کشش خفیفی احسا کند، ادامه دهید. سپس 15 ثانیه این حالت را نگاه دارید و به آرامی به حالت اول باز گردید. بعد از کمی استراحت نرمش را تکرار کنید.

کشش بازو بر روی سینه: به آرامی یک بازو را روی سینه قرار دهید و تا جای ممکن بدون ایجاد درد به سمت چانه بکشید. 30 ثانیه صبر کنید. بعد از استراحت نرمش را تکرار کنید.

درمان جراحی شانه منجمد

اگر درد با فیزیوتراپی یا روش های محافظه کارانه برطرف نشود، بیمار و پزشک می توانند درباره جراحی صحبت کنند. صحبت با پزشک قبل از جراحی و احتمال برطرف کردن درمان با استفاده از درمان های معمولی مهم است. جراحی شانه معمولا در بخش دوم یخ زدکی شانه پیشنهاد می شود. هدف جراحی کشش و آزادکردن کپسول شانه است. رایج ترین روش شامل جراحی بعد از بیهوشی و آرتروسکوپی شانه می شود.

جراحی بعد از بیهوشی

در طول این پروسه، بیمار بیهوش می شود. پزشک با فشار شانه را حرکت میدهد.. این عمل باعث افزایش بازه حرکت می شود.

آرتروسکوپی شانه

در این پروسه، پزشک بخش های منبسط مفصل کپسول را برش می دهد. این جراحی با استفاده از ابزارهایی به اندازه خودکار که از طریق برش های کوچکی در اطراف شانه وارد می شوند، انجام می شود. در موارد بسیاری جراحی و آرتراسکوپی به همراه هم استفاده می شوند تا بهترین نتیجه به دست آید. بیشتر بیماران نتیجه خوبی از این عمل جراحی به دست می آورند.

بهبود

بعد از عمل جراحی، فیزیوتراپی برای نگهداری از بازه حرکتی پس از جراحی، الزامی است. زمان بهبودی می تواند از 6 هفته تا 3 ماه به طوب بیانجامد. با اینکه بهبود بسیار آهسته اتفاق می افتد، تعهد بیمار به درمان مهمترین فاکتور برای بازگشت به فعالیت های سابق است.

نتایج طولانی مدت پس از جراحی معمولا خوب هستند. بیشتر بیماران یا دردی ندارند یا دردشان کاهش پیدا می کند و بازه حرکتشان افزایش پیدا می کند. ولی در بعضی موارد، حتی پس از چندین سال، بازه حرکت کاملا به حالت سابق باز نمی گردد و گرفتگی تا حدی باقی می ماند. بیماران دیابتی معمولا تا مدتی پس از عمل جراحی دچار گرفتگی مفصل می شوند. با اینکه به ندرت پیش می آید، شانه یخ زده می تواند بازگردد. مخصوصا اگر عاملی مانند دیابت وجود داشته باشد.

ترجمه از اینجا

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

Fill out this field
Fill out this field
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.
You need to agree with the terms to proceed

فهرست